Nota isimleri ve anlamları

Guido D’Arezzo’nun tarihte ilk kez notalara verdiği isimler şu kelimelerden türetilmiş:
Do – Dominus: Yaradan, Mutlak
Re – Rerum: Madde
Mi – Miraculum: Mucize
Fa – Familias Plenetarium: Gezegenler ailesi, yani Güneş Sistemi
Sol – Solis: Güneş
La – Lactea Via: Samanyolu
Si – Siderae: Gökler

MÜZİK, Uncategorized içinde yayınlandı | Tagged

VPN servisi TunnelBear

tunnelbear.com

İNTERNET içinde yayınlandı | Tagged

K.Atahan – Uyghurlar we Uyghurlarning Qutsal Miraslari

Uyghurlarning tengrisini quyashqa oxshatqanliqini, hemmige hökümdarliq qilidighan peyghember/Tengriqutlirini dewlet qushi shungqargha oxshatqanliqini, beg we xanlirini arislangha oxshutup Arislanhan deydighanliqini, jessur jenkchillirini kökbüre deydighanliqini unutmasliqimiz lazim.
Uyghurlar özining uzaq tarixida ilahiyet, hakimiyet we medeniyet meslilirini ipade qilidighan qutsal meniwiy motiflarni yaratqan.
Bir milletning muqeddes dep qaralghan motifliri qutsal bolup, ulugh rabbim shu milletni zawalliqqa yüzlendürsimu yaki qudret tapquzup güllendürsimu eshu motiflardin ish bashlaydu.Tengri bir milletni öltürmekchi bolghan bolsa milliy motiflarni untulduridu, tirildürmekchi bolghan bolsa milliy motiflarni xatirlitidu.
Milliy motiplar din, medeniyet we millettinmu üstün turidghan barliq bolup, u milletning meniwiy DNAsi yisaplinidu.Milliy motiflirimiz kolliktip yoshurun éngimizda turup bizning shexsiy we kolliktip herkitimizge dayim qumandanliq qilidu!
Uyghurlarning milliy motifliridin Uyghurlarning etnik tifini, shanliq tarixini, parlaq medeniyitini jümlidin dewletchilik iddiysini bayqash mumkin!
Uyghurlarning tört chong motifi millitimizning qutsal kitabi Oghuznamide yer alghan bolup, dunyadiki herqandaq bir milletning qedimqi qutsalliri heqqide bundaq bir lerik, tarixiy, pelesepiwiy we siyasiy, diniy kitabi yoq!
Uyghurlar tarixta gerche köp xil din we köp xil medeniyetlerning tesiri astida qalghan bolsimu qarangghuluq yillarda yoshurun éngigha xatirlengen milletning bir pütün rohiyitige tüwrük bolup turghan milliy motiflirini hergizmu untup qalmighan.
Uyghurlarning tört chong merkiziy motifi bar bolup, bular:
Kün, Ay, Yultuz, Kök, Tagh, Déngiz, Shungqar, Arislan ,Kökbüre…qatarliqlardin ibarettur.Buning ichide yadiroluq tört chong retuel bar bolup, bular 1-Kün, 2-Shungqar, 3-Arislan we 4-Kökböredur.
Bu qutsal motiflar buningdin 10 ming yillar muqeddem yashighan büyük ejdadimiz tengriqut Oghuzhangha bérip chétilidu.Qutsal kitabimiz quraniy kerimde janabiy alla bir-biridin perqliq eriq we tillarda insanlarni yaratqanliqini, ularning hemmisige birdin xosh xewer yetküzgüchi yeni peyghember yollighanliqini debdebe bilen biz insanlargha yetküzidu.
Tarixta biz Türük erqigha jümlidin Türüklükning xemerturuchi bolghan Uyghurlarghimu arqa-arqidin peyghemberler kelgen we muqeddes kitaplar chüshken. Uningdin bizgiche melum bolghanliri nahayiti az bolup, büyük ejdadimiz Oghuzhanning biz Uyghurlargha köndürülgen peyghember, Oghuzname kitabining biz Türüklerge jümlidin Uyghurlargha eng deslepte chüshürülgen qutsal kitap bolush ihtimaliqi bek yoquridur.
Qutsal kitap Oghuznamede büyük ejdadimiz Oghuzhan;
Men Uyghurgha boldum xaqan, elinglar ya bilen qalqan. Bizge tamgha bolsun buyan, hem kök büre bolghay oran! Tömür neyziler bolsun orman, hem derya déngizlar chayqalsun rawan. Quyash tugh bolsun, asman qorighan!-dep özining kimlikini, küchlükligini, büyükligini we qutsalliqini dunyagha tolup tashqan iftixar bilen jakarlaydu!
Uyghurlar ezeldin tek xudaliq dingha étiqat qilip kelgen bolup, bu dinning Tengrisi/Ilahi alemde bir hésaplinidighan quyash arqiliq, peyghembiri/Tengriquti Oghuzhan kök yüzide quyashqa eng yéqin üchidighan Shungqar arqiliq, beg we hökümdarlarimiz yer yüzidiki eng küchlük mexluq Arislan arqiliq, tengrining, peyghemberning we hökümdarlirining emrige uyghun halda yashash üchün emes milliy qediriyetlerni qoghdash üchün her waqit öltürüsh we ölüshke hazir jengkchiler tengrining qutsal uliqi bolghan kökbüre arqiliq ipade qilinghan.
Bu tört barliqning biri medeniyitimizdiki otqa, yene biri hawagha, yene biri sugha we axirqi biri tupraqqa wekillik qilidu.
Bizning dinimiz, medeniyitimiz hetta tilimiz özgürep ketken teqdirdimu kolliktip yoshurun éngimizgha tashqa möhür urghandek neqishlengen bu barliqlar hergiz öchmeydu.
Biz uyghurlarning yüzimizni yuymay talagha chiqmaydighanliqimiz, yalghuz qalghan teqdirdimu quyash nuri astida nashayan we xata ishlarni qilmaydighanliqimiz qatarliqlar quysh sheklide bizge jamalini körsütüp turiwatqan tengrige bolghan mengülük tewrenmesétiqadimizni bildüridu.
Tengriqut we xaqanlirimizni dewlet qushi diyilidighan mehriwanliq we shepqetsizlikning piri bolghan yirtquch qushlar arqiliq shreplendürishimiz aliy hökümdarimizgha shertsiz el bolghanliqimizni bildüridu.
Xaqan we beglirimizni tagh we dalilarning eng küchlük padishahsi bolghan Arislan arqiliq ünwanlandürishimiz beglik we mehliwiy hakimiyetlerni idare qilidighan dewlet erkanlirigha bolghan sözsiz itaetimizni bildüridu.
Tengriqut, xaqan yaki beglerni, tengriqut, xaqan we xanlargha tengrining adalitini yer yüzide tejelliy qildurush üchün zeperlerge yol bashlaydighan jessur soqashchi kökbüre arqiliq namlandurishimiz er we aliplirimizgha körsetken alahiyde hörmitimiz bolup, bu hadise bizning aile, teshkilat we hakimiyet qarashlirimizning yiltizi hésaplinidu!
Milliy medeniyitimizdiki qutsal miraslar milliy medeniyitimizning edebiyat we sennet janiri arqiliq bezilliri bezillirini toluqlash we teqezza qilish arqiliq milliy folkilorimizgha ayit bolghan neqish, keshte, oymichiliq, qapartmichiliq we minyatorluq arqiliq, bezilliri milliy qiyapetler we chalghu eswaplarda, bezilliri diniy inanchlar arqiliq yene bezilliri aghzaki we yazma edebiyat arqiliq, bezilliri yat milletlerning köchürüp ishlitishi we tarixlirida xatirlep qélishi netijiside künimizgiche yétip kelgen.
Uyghur balballiri, tash qiya eserliri, chalghu eswapliridiki we kiyim kéchekliridiki her türlük figur we shekiller insanlar téxi yéziq ijat qilishtin burun xelqimiz qollanghan heripler bolup, u eyni waqitta til-yéziqni ipade qilidighan tawush bolupla qalmastin medeniyitimizda, dini inanchlirimizda qutsallashqan retuelleshken imaglardur.Her bir belge xalighanche özgertidighan nerse emes.U zamanning ötüshi bilen barghanche istitik shekillirini özgertip kelgen bolsimu, her sewirning sitilize qilishi netijiside özgirep ketmestin barghanche güzelliship we körkemliship barghan.
Uyghur motifliri, imagliri we simiwollirini xalighanche özgertishke bolmaydu.Uyghur motifliri, imagliri we simiwollirida nime teswirlengen bolishidin qettiynezer merkiziy retueller – teswirlengen obyékitta quyash yeni yultuzlar, qaraqush yeni dewlet qushi, arislan we kökbüre qatarliqlarning istilize qilinghan figurliri-maddiy we meniwiy hasilatlarning yadrosida qoyulghan. Ular Türüklerni jümlidin Uyghurlarni teshkil qilghan tarixtiki qebile we siyasiy ittipaqlarining qutsal belgülliri bolup, bezilliri tarix bilen bezilliri til bilen, bezilliri yultuzlar bilen, bezilliri biz bilidighan yaki bilmeydighan tebiyet we rohiyyet sirliri bilen, bezilliri tibabet bilen, bezilliri astironomiye bilen, bezilliri tiologiye bilen we bezilliri pelesepewiy qanuniyetler bilen alaqidar bolup, tarixning ötüshi bilen her dewirde peyda bolghan ilim-pen yéngiliqliri, edebiyat sennettiki tereqqiyatlar we milliy pissixologiyemizning piship bérishi qatarliq sewepler tüpeylidin qimmiti téximu éship barghan.
Uyghur motifliri, imagliri we simiwolliri her bir dewirning milliy rohiyitimizni inshah etküchi danishmenliri teripidin sennet tereptin mukemmelleshtürülüpla qalmay tibabetchilik, astronomiylik, astrologiylik, pelesepiwiylik, logikiliq, giometiriyelik we algébraliq terplerdinmu bir-birige yéqinlashturulup, tarixning ötishi bilen tashtin qopurulghan yiqilmas bir qele haligha keltürülgen.
Milliy motiflirimizning rohi singgen kilassik we hazirqi zaman edebiyat we sennet eserlirimiz, qoyuq milliy xaraktirgha ige bolup, qanni qizitidu, rohni urghutidu we insanda hayatqa bolghan sirliq bir qizghinliqni téximu küchlendüridu!Xelqimiz arisida duttar bilen ussul, dap bilen resul,-degen ata sözi bar.Buningdin hayat yashash pelesepimizning sennetke, sennetning dingha, dinning hayatliq tepekkurining herqaysi jaylirigha tekshi yiltiz tartip ketkenlikini körimiz.
Ejdatlirimiz bu katagoriyege mensup bolghan hayatliq qanuniyitini alla burun yekünligechke yaxshi we yaman künlerning hemmiside milliy motiflirimizni qoghdap turghan sennetke alahiyde éghirliq bérip kelgen.
Peqet uyghurlar ewlatmu-ewlat sennet enenisini dawamlashturup kileligenligi sewebidin qarangghuluq yillardiki pelesepiwiy we istetik qarashlirimiz herqandaq tashqiy zerbilerge jessurluq bilen berdashliq bérip bugüngiche yétip kileligen!
Milliy medeniyitimizning tash abide we qeghez-qelem arqiliq künümizge yétip kelgenliri bek az bolup, bugüngiche saqlinip qalghanlirining peqet yüzde biridur!
Qalghanliri Tash-kemir senniti, naxsha-ussul, milliy metilogiye, xelq qoshaqliri, meseller, chöchekler, maqallar, temsiller, hikmetlik sözler, dastanlar, elneghmeler, muqamlar, meshrepler, diniy hekayiler, tash abidiler, tepishmaq hem balalar oyunliri, milliy murasim we örpi-adetler, qolhünerwenchilikke ayit eshyarlar, heykeller, neqishler, keshtiler, aile, yurt- makan hem sheher qurulishi, turalghu jay we ibadetxanalarning arxitektori hem bezilishi qatarliqlarda qanche 10 ming yillap eghizdin eghizgha we ewlattin ewlatqa miras qelishi netijiside biz bilen yüz körüshken.
Ejdatlardin miras qalghan bu yiltizi bekmu chongqur, yer yüzide tengdishi yoq mol we renggareng medeniyetke warisliq qilishimiz, qoghdishimiz, güllendürishimiz we uni herqandaq bedel ketsimu qoghdap qélip kelgüsi ewlatlargha miras qaldurushimiz bizning insaniy, milliy we diniy burchimizdur.
04.09.2015 Germaniye

KÜLTÜR-GELENEK-GÖRENEK, Uncategorized içinde yayınlandı | Tagged

MUSUL GERÇEĞİ

../..

Tarih: 1 Şubat 1922.

Mustafa Kemal; 37 yaşındaki milis komutanı Özdemir Bey’e özel bir görev verdi; Musul’u İngilizlerden kurtarmak!

Mustafa Kemal, coğrafi koşullar, ulaşım yetersizlikleri ve maddi güçsüzlükler yüzünden Musul’a askeri operasyon düzenlemenin zorluğunu biliyordu. İstediği, Ankara’nın desteğiyle Urfa, Antep, Maraş gibi halkın kendiliğinden harekete geçmesiydi.

Bu zorlu göreve Özdemir Bey’in seçilmesinde; Birinci Dünya Savaşı sırasında çeşitli cephelerde gönüllü olarak savaşması; Antep direnişini örgütlemesi; ve -Kahire doğumlu- Arapolması önemli etkendi. Asıl adı; Ali Şefik idi.

Musul’da Arap nüfus fazlaydı. Ve kafaları karışıktı; İngilizlerin adamı Faysal‘ı mı; yoksaMustafa Kemal‘i mi desteklemeliydiler? İngilizler sürekli Mustafa Kemal’in Bolşevik olduğu propagandası yapıyordu.

Özdemir Bey; Antep’te olduğu gibi, Musul halkını İngilizlere karşı örgütlemek için Erbil yakınındaki Revandiz’e geldi. Yüz kişilik birliğinde 29 subaydan başka, aşiret gönüllüleri ve Fransız ordusundan kaçan Tunuslu-Cezayirli Müslüman askerler vardı. Tarih: 22 Haziran 1922 idi...

İlk yaptığı; Revandiz Kaymakamı Remzi Bey’in yardımıyla bölgede sivillerden örgütler kurmak oldu. Sonra aşiretlerin yardımını aldı. Bunlardan biri -Mesut Barzani‘nin mensubu olduğu-Barzan aşiretiydi! Keza… İran’da ayaklanıp yenilen Simko’yu yanına çekti.

BÖL-YÖNET

Özdemir Bey, -Neftçi ailesinin desteklediği “Türk Derneği” yardımlarıyla- bölge halkının bir bölümünü kısa zamanda kuvvetlerine kattı.

İngilizler tedirgin oldu; içlerinde çekilme fikrini ortaya atanlar olmaya başladı. Londrapetrolden vazgeçemeyeceğini bildirdi. Son çare olarak zora başvurdular:

– Özdemir Bey’e destek veren köyleri havadan bombaladılar.

– Kimi Kürt aşiret reislerini; ve Türk Derneği’nin Sıddık Bey gibi etkili isimlerini tutukladılar.

– Ankara’ya düşman Nemrut (Kürt) Mustafa Paşa‘ya “Kürdistan Derneği” kurdurup, “Bang-i Kürdistan” adlı gazete çıkarttılar.

Yine de…

Özdemir Bey, -Mustafa Kemal’in liderliğindeki büyük taarruzdan bir gün sonra- 31 Ağustos 1922’de sabah 04.00’te; İngilizlerin paralı Kürt askerlerinden oluşan taburu ile İngiliz topçu bataryasına saldırdı.

İngilizler şoke oldu; Özdemir Bey, Kale Diza, Şaklava, Köysancak ve İmadiye’yi aldı.

Savaş Bakanı Winston Churchill “tatsız bir gelişme” diyerek Süleymaniye’den çekilme kararını onayladı. İngilizler; Kürtleri bölmek için yönetimi Kürt Şeyh Abdülkadir’e bıraktı. Ağabeyi Şeyh Mahmut’u da sürgünden getirerek “Kürdistan Krallığı” sözü verdi.

Ayrıca…

Talabani aşiretini yanına aldı. Aşiret reislerini dolgun maaşa bağladı. Ve…

Hava saldırıları sonucu Barzan gibi kimi aşiretler teslim oldu.

Direniş kırılıyordu…

Kazım Karabekir ve Cevat Çobanlı paşalardan yeterli desteği alamayan Özdemir Bey, kasım ayı sonunda elde ettiği tüm yerlerden çekilmek zorunda kaldı. Revandiz’e sıkıştı…

İngilizler “böl-yönet” politikasıyla Müslümanları; Türk, Kürt, Arap, Sünni, Şii vb. ayrıştırmayı başarıp Musul’u elinde tutmayı başardı. Revandiz ve Süleymaniye direnişleri kanla bastırdı.

Özdemir Bey, 10 Mayıs 1923’de Türkiye’ye döndü.İngiliz istihbarat raporlarının deyimiyle“harikulade performansı” son bulmuştu…

KAPANMAYAN CEPHE

Türkiye, Musul’u almak için çok çaba sarf etti.

Bu nedenle örneğin; 1922 yılında TBMM gündemine “Kürtlere özerklik” konusu bile geldi. Amaç, Kürtleri İngilizlerin elinden kurtarmaktı.

İngilizler; Koçgiri’den Şeyh Said’e Kürt ayaklanmalarıyla buna karşılık verdi!

Sonuçta…

Türkiye; 1918’den 2016’ya yaklaşık 100 yıldır, Musul’u geri almak için; askeri, siyasi, diplomatik ve hukuki cephelerde çok yönlü uğraş veriyor.

Kuşkusuz hatalar yapıldı.

Fakat. Atatürk’ün yüreğinde-aklında Musul hep bir sızı olarak kaldı. Musul’un alınmasını İsmet İnönü’ye siyasal vasiyet olarak bıraktı; “Musul’u ben alamadım, sen al!”

Bülent Ecevit bu vasiyeti İnönü’nün de kendisine bıraktığını 2005 yılında açıkladı.

21.10.2016 Soner Yalçın

TARİH içinde yayınlandı

MUSUL GERÇEĞİ

../..

Tarih: 30 Ekim 1918.

Savaş sonrasında Osmanlı’nın sınırlarını belirleyen Mondros Antlaşması imzalandı. Fakat, on beş gün sonra…

Tarih: 15 Kasım 1918.

Ateşkese rağmen İngilizler, Osmanlı toprağı Musul’u işgal etti.

Dananın kuyruğunun koptuğu yer işte burası oldu: İngilizler; Mondros Antlaşması’nı imzalayan Bahriye Nazırı Rauf (Orbay) başkanlığındaki Osmanlı heyetini kandırdı! Şöyle…

Ortaya çıkan İngiliz belgelerinden anlaşılıyor ki; İngiliz Donanma ve Savaş Bakanlıkları’nda hazırlanan ilk ateşkes taslakları oldukça yumuşaktı. Örneğin… Musul sorununu ortaya çıkaracak 7’nci madde yoktu; ve keza 16’ncı maddede -coğrafi olarak Musul’un bulunduğu- Mezopotamya’dan söz edilmiyordu!

Keza… İngilizler; pazarlık marjını geniş tutmak için antlaşmanın taslak metninin bütününü ortaya çıkarmayarak madde madde görüşülmesini sağladı.

Ancak bir baktılar ki…

Osmanlı heyeti, Sultan Vahdettin’in yaşadığı Saray/İstanbul dışında kayıtsız şartsız teslim olmaya hazırdı!..

KAFADA YENİLMEK

Mondros Antlaşması 25 madde idi.

İngilizler için ilk dört maddesinin kabul edilmesi yeterliydi. Yenilgiyi kafasında kabul etmiş Osmanlı heyeti sayesinde tüm maddeleri geçirdiler.

Musul bundan nasıl etkilendi?

Görüşmelerin ikinci gününde Osmanlı heyeti tüm enerjisini; İtilaf gemilerinin onarımı kolaylıklarını içeren 9’uncu maddeye ayırdı; “İstanbul” sözcüğünün çıkarılmasını istediler. İngilizler şaşkındı; çünkü “İstanbul” sözcüğü çıkarılsa da 8’inci madde buna olanak tanıyordu zaten!

İşte…

İngilizler hiç ummadıkları -Musul’u etkileyecek- 7’nci maddeyi böyle geçiriverdi: “İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır.”

Peki…

Buralar neresi olacaktı?

Sadrazam Ahmet İzzet Paşa, Rauf (Orbay) Bey’e telgraf çekerek “İstanbul’un istisna tutulmasını” istedi. İngilizler, İstanbul’un işgal edilmeyeceği sözünü verdi; ve Osmanlılar da inandı!

Osmanlı heyetinin tek isteği padişahın durumuydu. 7’nci madde üzerinde durmadılar bile.

“Mezopotamya” gibi tartışmalı coğrafi terimleri tartışmadılar. Çünkü, bilmiyorlardı; Musul –Türkiye’de de hâlâ bilinenin aksine- Irak’ta değil, Mezopotamya’daydı!

İngilizler, -coğrafya uzmanı Mark Sykes’ın kurnazlığıyla- antlaşmayla ilgili iki metin yazdı; Osmanlıca ve İngilizce. Anlaşmazlık halinde İngilizce nüsha geçerli olacaktı. Kurnazlık şuydu; Türkçe metinde “Irak” yazılırken, İngilizce metinde “Mezopotamya” yazıyordu! 16’ncı madde de böyle geçti…

Mondros Antlaşması’na imza koyduktan sonra İstanbul’da gazetecilerin karşısına geçen Rauf Bey sonuçtan hoşnut ve gururlu olduğunu söyledi! Artık saltanat güvence altındaydı. “Sizi temin ederim ki bir tek düşman askeri bile İstanbul’a çıkmayacaktır” dedi.

İstanbul’un işgaline daha vardı!

Öncelik Musul’da idi; çünkü İngilizlerin acilen petrole ihtiyacı vardı. Petrol gereksiniminin yüzde 80’ini dışalımla yapıyordu. Yıllık ihtiyacı, savaş öncesine göre beş kat artıp 10 milyon tona çıkmıştı.

“İNSAN HAKLARI” KARTI

Evet, antlaşmanın 16’ncı maddesi diyordu ki:

“Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Irak’taki kuvvetler en yakın İtilaf Devletlerinin kumandanlarına teslim olunacaktır.”

Antlaşmaya göre, Musul buna dahil olamazdı.

Ama bu Türkçe nüshaydı!

İngilizce metinde; “Irak” yerine “Mezopotamya” vardı. Yani, Musul bu maddeye dahildi.

Bu nedenle…

Tarih: 1 Kasım 1918.

İngiltere Savaş Bakanlığı, General William Marshall’a, Musul’u işgal emrini gönderdi.

Bir gün sonra Marshall, bölgedeki İngiliz birliklerin komutanı General Robert Cassels’e Musul’u işgal emrini verdi. O da, Yarbay Gerald E. Leachman aracılığıyla Altıncı Ordu Komutanı Ali İhsan (Sabis) Paşa’ya mektup göndererek Musul’dan çekilmesini istedi.

Paşa, Musul’un Irak’ta olmadığını; metinde geçen “garnizon” sözcüğünün Altıncı Ordu’yu kapsayamayacağını; ve ateşkes ilan edildiği için bu görüşmelerin diplomatlar ile yürütülmesini istedi.

İngilizler biliyordu ki diplomasiyle iş uzardı. 7’nci maddeye işlerlik kazandırmak için her daim yaptıkları gibi, “insan hakları” kartını açtı; Musul’da, Ermeni ve Katolik Süryanilerin topluca öldürüldüğünü iddia ettiler. Yalandı kuşkusuz.

Ali İhsan Paşa’ya iki kez ültimatom verdiler.

Sonuçta… Musul’u işgal ettiler; Türk bayrakları yerine İngiliz bayrakları astılar. Depolardaki her türlü silah, cephane ve yiyeceğe el koydular.

Son Türk askeri 15 Kasım’da Musul’dan ayrıldı.

Soner Yalçın – 20.10.2016 Sözcü gazetesi
http://www.sozcu.com.tr/2016/yazarlar/soner-yalcin/erdoganin-yanilgisi-1457809/

TARİH içinde yayınlandı | Tagged

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın 27 Mayıs hakkında düşünceleri…

Bir gün tahsilini hür düşünce ve insan cennetinin vatanı olan o diyarlarda yapmış bir Demokrat mebusa rastladım. Laf arasında hiçbir münasebet yokken birdenbire şu cümleyi yumurtladı: ‘‘Son zamanlarda tarihimizde üç büyük adam yetişti. Abdülhamid, Mustafa Kemal ve Adnan Bey.’’ Bulunduğumuz yer ne münakaşaya ne de kavgaya müsaitti. ‘‘Atatürk’ü aradan çıkartsanız iyi olur, dedim; bana böyle bir taviz vermeye mecbur değilsiniz.’’ Bu adam felsefe tahsil etmişti. Tarih bildiğini zannediyordu. Fakat cibiliyeti onun temyiz dediğimiz o büyük hassadan ve değer fikrinden mahrum etmişti.

Demokrat idarenin Abdülhamid’de örnek arayıp aramadığını bilemem. Zaten çoğunluğu tarih bilmezdi. Ve zaten o fasit daireye girer girmez her bildiklerini unuttukları muhakkaktı. Yalnız Adnan Menderes’in Çakıcı Efe’den Abdülhamid’e ve Hitler’e kadar bir yığın örnekleri bulunduğu muhakkaktı. Ve hepsine birden yetişmek isterdi. Son zamanlarda da Kazıklı Voyvoda’yı taklide kalktı. Yazık ki şahsi idare birtakım meziyetler ister.

*

Fakat daha garibi var. Adnan Bey’in kendisi de Atatürk’e benzediğine inanmıştı. Hugo’nun tabiriyle bu ‘‘hırsız feneri’’ kendisini güneş addediyordu. Hiç olmazsa zamanzaman İnönü’nün henüz hayatta olduğunu unuttuğu anlarda.

CELÁL BAYAR- ADNAN MENDERES ÇETESİ

Evet, şahsi idare de, bütün mahzurlarına rağmen bir idare şeklidir. Ve her şeyden evvel şahsiyet denen o büyük çekirdeği ister. Adnan Bey’de bu yoktu. O sahnedeki rolünü benimsemiş, o kıyafette sokağa fırlamış istidatsız bir aktördü. Hayatı kaçma ile geçti. (…) Ne garip Başvekildi ki en büyük propagandasını biçare eğlence kadınlarından dinledik. Türk tarihinde erkekliğinin kudretiyle övülen tek Başvekil, iktidar mevkiini muhafaza için Cumhuriyet Meclisine, ‘‘Siz isterseniz hilafeti de iade edersiniz!’’ tavizini veren adamdır. Biçare bilmiyordu ki bir Millet Meclisi’nin dahi saláhiyetleri mahduttur. Anayasa denen bir şey vardır, onun da arkasında bütün müesseseleriyle bir millet bekler (…) Celál Bayar-Adnan Menderes çetesi İsmet Paşa’da düşman yerine örnek görselerdi, Türkiye şimdi başka bir Türkiye olurdu.

*

Celál Bayar ise sadece komitecidir. Otuz seneden fazla mebusluk, vekillik, başvekillik, devlet reisliği yapmıştır, ama yine komitecidir. Kendisi Çankaya’ya kapanır, Başvekil yurdu ateşe vermek için yollara düşer.

Neticede memleketin temiz evlatları zaruri olarak harekete geçerler. Milli Birlik Komitesi bu Sardanapal taklitlerini çuvala tıkarak Yassıada’ya gönderir.

Demokrat Parti dediğimiz talihsizlikte birkaç mesut hadise vardır. Bunlardan biri şüphesiz ki mücrimlerin hemen hepsinin adaletin elinde olmasıdır.

CEHENNEM AZABI GEREKLİ

Hepsinin hak ettikleri cezaları göreceklerine eminim. Fakat bu cezaların beni ve hiç kimseyi tatmin etmeyeceğine de eminim (…) Sade yaşayanları değil, gelecek nesilleri de mahkum eden bu cürmü kim ve hangi karşılıkla ödeyebilir? İdam cezası mı? Hepimiz öleceğiz. Burada Dostoyevski’nin ve Camus’un o kadar dahiyane bir ısrarla anlattıkları o son anın azabı dahi benim için manasızdır. Kaldı ki milyonlara fenalık eden bu insanları adalet kılıcı teker teker vuracak. Öldükleri zaman da her şey bitecek, ne ıstırap kalacak, ne de bekleyiş… Hapis mi? Bir vatanı hapishaneye çeviren insanların birkaç yıl hürriyetlerinden mahrum oluşu neyi ifade eder? Tek bir insan öldüren katil belki kendi hayatı pahasına bir misilleme olarak bu cürmü ödeyebilir! Fakat milyonlarca insanı ezen, taassup ve cehalet ifritlerini azdıran, cemiyet hayatını altüst eden ve belki de istikbalini tehlikeye sokan bu insanlar için bu cezaların manası nedir? (…) Böyle bir cürüm için din kitaplarının cehennemi, çeşitli azapları lazımdır.

ORDUYA MİNNETTARIZ

Ağzı köpüklü Adnan Menderes, kin çıkını ve Anayasa hırsızı Celal Bayar, hepsi öldürmeye, yakıp yıkmaya ve servet ve sáamanlarıyla kaçmaya her an hazır yaşıyorlarmış. Hayır, biz ordumuza sadece tam yerinde ve zamanında bir kurtarmayı değil, bütün bu unutulmayacak manzaralara da medyunuz. İşi o kadar güzel idare ettiler ki, en cahilimizin bile mahiyetleri hakkında şüphesi kalmadı.


Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanan ‘‘Mücevherlerin Sırrı’’ isimli kitapta 27 Mayıs ihtilalinden sonra kaleme alınan yazısı

YAKIN TARİH içinde yayınlandı | Tagged

Hangi Mevsimde Hangi Balık Yenir

balik-takvimibalik-takvimi2

HAYATIN İÇİNDEN, Uncategorized içinde yayınlandı | Tagged