GÜNÜN KELİMESİ : MÜHENDİS

Arapça’da fiiller genelde üç (bazen de dört) harften oluşur. Bunlar belirlenirken sesli harflere bakılmaz, zira Sami dillerindeki alfabelerde sesli harfler yazılmaz.

Örneğin “defter” yazmak istiyorsanız “dftr” yazarsınız, millet de bu kelimeyi bildiği için sesli harfleri okurken kendiliğinden yerleştirir, size “defter” diye okuyuverir.

İşte kelimelerin önemli bir bölümü de bu üç veya dört harfli fiillerin başına “m” takısı (me, mu, mi) getirilmesiyle oluşur ve fiili o eylemi yapan fail veya bir sıfat veyahut yerine göre edilgen bir biçime sokar. Size de sürüsüne bereket kelime türetir. Bu nedenle Türkçe’de de m ile başlayan ve dilimize Arapça’dan girmiş bir çok kelimeyle (manzara, masraf, müşteri, müdür), hatta isimle (Mustafa, Mehmet, Mahmut, Muzaffer …) karşılaşırsınız.

Mühendis de işte böyle kelimelerden bir tanesidir. Dolayısıyla onun da anlamını bulmak için köküne inersiniz. Önce sessiz harflerini bulursunuz, “mhnds”. Sonra kelimenin fiil kökünü bulmak için çıkarırsınız başındaki m harfini, kalır size “hnds”. Arapça’daki okunuşuyla “hendese”

Hendese, Arapça’da “tasarlamak, çizmek, geometrize etmek” anlamına gelir. Yani bildiğiniz, elinde cetvellerle pergellerle bir şeyler çizmek. İşte başındaki “m” de bunun failini, yani bu işi yapan kişiyi belirtir.

Yani mühendis “çizim yapan, tasarlayan kişi” anlamına gelmektedir.

About Çetin Bayramoğlu

Şairim , insanım.
Bu yazı TÜRKÇEMİZ - DİL içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.