Novruz, Nowrouz, Nooruz, Navruz, Nauroz, Nevruz

Nevruz, Anadolu, Orta Doğu ve Orta Asya’da yerleşik bulunan hemen hemen tüm Müslüman halklar arasında her yıl 21 Mart günü kutlanan bahar bayramının adıdır.

Nevruz, Osmanlı Türkçesinde sözcük anlamı itibarıyla “yeni gün” (nev: yeni, ruz: gün) demek olup, Farsça kökenlidir. Farsçada “newroz” şeklinde telaffuz edilen sözcük, birçok dile ve kültüre de aynen veya farklı biçimlerde yansımıştır.

Asırlardan beri bahar bayramı olarak kutlanan Nevruz’un İran’da ortaya çıkışı çok eskilere dayanmaktadır. Süreç içinde İran’a komşu toplumların da kültürlerine giren Nevruz, her toplumda önemli bir günün başlangıcı olarak benimsenmiştir.

Çeşitli Türk topluluklarında (Kırgız, Kazak, Uygur, Azerbaycan, Özbek, Türkmen, Çuvaş vs.) yılbaşı, ilkbaharda gece ile gündüzün eşit olduğu 21 Mart günü olup, çeşitli adlarla kutlanır. Noruz, Nooruz, Navrız, Nevruz, Newroz, Navruz, Naurus gibi adlarla kutlanan bu bayramda çeşitli gelenekler ve törenler icra edilir. Hatta Kazak ve Kırgızlarda Mart ayına da “Navrız” denilmekte ve bu bayramda pişirilen özel bir yemeğe “Navrız Köce” adı verilmektedir.

Osmanlı döneminde de Nevruz önemli günlerden biri olarak kutlanmış, bu arada “Nevruziyye” denilen bir macun veya tatlı yemek adet olmuştur. Nevruz münasebetiyle, sadrazam padişaha donanmış atlar, nadide silahlar ve değerli kumaşlar hediye ederdi ki, bunlara “Nevruziyye pişkeşi” denilirdi. Divan şairleri ise devlet büyüklerine “Nevruziyye” denilen kasideler sunarlardı.

Türk musikisinin en eski makamlarından biri de Nevruz adını taşır. Bunun bilinen bazı çeşitleri şunlardır: Nevruz Hicaz, Nevruz Büzürk, Nevruz Hüseyni, Nevruz Kûçek, Nevruz Neva, Nevruz Rast, Nevruz Rehavi, Nevruz Saba, Nevruz-i Acem, Nevruz-i Arab, Nevruz-i Hâra, Nevruz-i Sultani Uşşak. Bunlardan Nevruz-i Arab ile Nevruz-i Hâra’nın üç veya dört, diğerlerinin en az altı yüzyıllık geçmişi vardır. Ancak günümüzde hiç birinden örnek kalmamıştır.

Anadolu’da; Alevi-Bektaşi, Tahtacı, Yörük, Azeri, Kürt, Türkmen vs. gibi topluluklarda, Nevruz, pek yaygın bir biçimde ve âdeta bir bayram havası içinde yüzyıllardan beri kutlanmaktadır. Yakın dönemlere kadar özellikle köylerde yaşayanlar, Nevruz günü, en sevdikleri yemekleri

pişirir, en güzel giysilerini giyer, kırlara çıkar, şenlikler yapar, oyunlar oynar ve eğlenirlerdi. Kötülüklerin defi için yakılan ateşin üzerinden atlar ve dileklerde bulunurlardı. Küskünler barışırlardı.

Gençler cirit oyunları oynar ve birbirlerine hediyeler verirlerdi.

—-

Novruz, Nowrouz, Nooruz, Navruz, Nauroz or Nevruz marks the New Year and the beginning of spring across a vast geographical area covering, inter alia, Azerbaijan, India, Iran, Kyrgyzstan, Pakistan, Turkey and Uzbekistan. It is celebrated on 21 March every year, a date originally determined by astronomical calculations. Novruz is associated with various local traditions, such as the evocation of Jamshid, a mythological king of Iran, and numerous tales and legends. The rites that accompany the festivity vary from place to place, ranging from leaping over fires and streams in Iran to tightrope walking, leaving lit candles at house doors, traditional games such as horse racing or the traditional wrestling practised in Kyrgyzstan. Songs and dances are common to almost all the regions, as are semi-sacred family or public meals. Children are the primary beneficiaries of the festivities and take part in a number of activities, such as decorating hard-boiled eggs. Women play a key role in organizing Novruz and passing on its traditions. Novruz promotes the values of peace and solidarity between generations and within families, as well as reconciliation and neighbourliness, thus contributing to cultural diversity and friendship among peoples and various communities.

Le Novruz, ou Nowrouz, Nooruz, Navruz, Nauroz, Nevruz, marque le nouvel an et le début du printemps dans une zone géographique très étendue, comprenant, entre autres, l’Azerbaïdjan, l’Inde, l’Iran, le Kirghizistan, le Pakistan, la Turquie et l’Ouzbékistan. Il est fêté chaque 21 mars, date calculée et fixée à l’origine en fonction des études astronomiques. Le Novruz est associé à des traditions locales diverses, par exemple l’évocation de Jamshid, roi mythologique d’Iran, à des nombreux récits et légendes. Les rites qui l’accompagnent dépendent des lieux, depuis les sauts par-dessus les feux et les ruisseaux en Iran jusqu’aux marches sur la corde raide, le dépôt de bougies allumées à la porte de la maison, en passant par des jeux traditionnels, tels que des courses de chevaux ou la lutte traditionnelle pratiqués au Kirghizistan. Chants et danses sont presque partout la règle, ainsi que des repas semi-sacrés familiaux ou publics. Les enfants sont les premiers bénéficiaires des festivités et participent à nombre d’activités comme la décoration d’œufs durs. Les femmes jouent un rôle central dans l’organisation et le déroulement du Novruz, ainsi que dans la transmission des traditions. Le Novruz promeut des valeurs de paix, de solidarité entre les générations et au sein des familles, de réconciliation et de bon voisinage, contribuant à la diversité culturelle et à l’amitié entre les peuples et les différentes communautés

About Çetin Bayramoğlu

Şairim , insanım.
Bu yazı ÖZEL GÜNLER içinde yayınlandı ve , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.