Piri Reis dünya haritasını anma yılı

piri reis dünya haritası

UNESCO, 2013 yılını yapılışının 500. yılı nedeniyle “Piri Reis dünya haritasını anma yılı” ilan etmiştir.

Piri Reis, en ünlü ve en çok bilinen eseri olan Dünya Haritasını 919 Yılının Muharrem Ayında (9 Mart – 7 Nisan 1513 arası) Gelibolu’da çizmiştir.

Piri Reis’in günümüze gelen üç eserinden birincisi 1513 tarihli Dünya Haritasıdır. Haritanın 1/6 parçası elde bulunmaktadır. Kalanı, yani asıl büyük parçası kayıptır, bulunamamıştır. Buna karşın eldeki parça bile Büyük Keşifler Çağına ilişkin çok önemli bir belgedir.

Piri Reis’in günümüze gelen ikinci eseri; Dünyanın ve Akdeniz’in ilk Seyir Hidrografi, ilk ekonomik ve sosyal kitabı, ilk deniz atlası gibi özellikleri olan, daha çok Kitab-ı Bahriye olarak bilinen Bahriye adlı eseridir. Eser, bu özellikleri ile XVI. Yüzyıl Akdeniz ve adalarının Coğrafi durumlarını, buralardaki halkların yaşamlarını, ekonomik ve sosyal yönleri ile de anlatan, XVI. Yüzyıl Akdeniz’ini günümüze getiren eşsiz bir kültürel mirastır. Aynı yıllarda yazılmış Akdeniz’e ilişkin benzeri eserlerden üstün ve gerçekçi olduğu, Dünya Bilim Çevrelerince de kabul edilmektedir.

Ancak Bahriye’nin bir başka özelliği de Piri Reis’in XV. Yüzyılda yaşamış olmasına karşın insancıl kişiliği ile günümüz anlamında bilim adamı olduğu fikrini yaratmasıdır. Hele kitabını ‘’ Akdeniz İnsanı için’’ yani dil,din,ırk farkı gözetmeden bütün Akdenizliler için yazdığını ifade etmiş olması, ona her türlü övgüyü hak ettirmektedir.

Piri Reis’in günümüze gelen üçüncü eseri ise İstanbul ile Amerika Kıtası arasındaki alanı içeren Bölgesel Haritasıdır. Ne yazık ki bu haritanın da tamamı değil, Amerika Kıtası’nın orta ve Kuzey Bölümünü içeren ¼ parçası günümüze kadar gelmiştir. Buna rağmen elimizdeki parça bile keşifler tarihi için olduğu kadar, kartografya tarihi içinde önemli bir eser olup, bilim çevrelerince ‘’haritacılık şaheseri’’ olarak değerlendirilmektedir.

Resim : Piri reis dünya haritası

About Çetin Bayramoğlu

Şairim , insanım.
Bu yazı BİLİM içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.